Woning voor uw kind: ^{eigendom, huur en juridisch}

Sinds de invoering van de Wet versterking regie volkshuisvesting is een woning op eigen erf voor een kind in veel gevallen eenvoudiger te realiseren. Een familiewoning kan onder voorwaarden vergunningsvrij worden geplaatst, waardoor deze woonvorm voor veel gezinnen een aantrekkelijk alternatief is geworden. De wet is per 1 juli 2026 in werking getreden, maar wordt op onderdelen gefaseerd ingevoerd. Daardoor kunnen de praktische uitwerking en aanvullende regels de komende periode nog verder worden uitgewerkt.

Maar hoe zit dat juridisch? Van wie is de woning? Mag er huur worden betaald? En wat gebeurt er als de situatie verandert? In dit artikel leggen we het uit.

‍

Tweede woning in de tuin voor uw kind

Steeds meer ouders denken erover na: een tweede woning in de tuin, zodat hun kind op zichzelf kan wonen. Bijvoorbeeld omdat het lastig is om een betaalbare woning te vinden, of omdat samenwonen op één erf praktische voordelen heeft.

Maar hoe zit dat juridisch? Van wie is de woning? Mag er huur worden betaald? En wat gebeurt er als er iets verandert in de situatie? In dit artikel leggen we het uit.

Kunnen wij een tweede woning in de tuin plaatsen voor ons kind?

Van wie is de extra woning eigenlijk?

Sinds 1 juli 2026 kan een familiewoning onder voorwaarden vergunningsvrij worden geplaatst. Daarbij gelden landelijke regels, bijvoorbeeld voor de locatie op het perceel, de maximale oppervlakte en wie de woning mag bewonen. In bijzondere situaties, zoals bij monumenten of een afwijkende bestemming, kan een aanvullende beoordeling nodig zijn.
‍

Als ouders zeggen: “We willen een tweede woning in de tuin voor ons kind”, bedoelen ze vaak één van deze twee dingen:

• De ouders kopen de woning en het kind woont erin.
• Het kind koopt zelf de woning en plaatst die op het erf van de ouders.

Voor de wet- en regelgeving maakt dit geen verschil. Beide situaties zijn mogelijk.

Belangrijk om te weten: een woning die op een perceel wordt geplaatst, wordt automatisch eigendom van de eigenaar van de grond. Dus ook als het kind de woning betaalt, wordt de woning juridisch onderdeel van het perceel van de ouders. Wilt u dit anders regelen? Dan kan dat via de notaris. Daar kan bijvoorbeeld een recht van opstal (ook wel EA genoemd) worden vastgelegd. Daarmee kunt u juridisch regelen dat de woning niet automatisch eigendom wordt van de perceeleigenaar.

Sommige geldverstrekkers, waaronder ING, bieden mogelijkheden om een familie- of mantelzorgwoning mee te financieren binnen een bestaande hypotheekconstructie. De voorwaarden verschillen per bank. Laat u daarom altijd adviseren over de financieringsmogelijkheden die passen bij uw situatie.

De eigendom van de woning staat los van de vraag of de woning vergunningsvrij geplaatst mag worden. Ook wanneer een kind de woning betaalt, blijven de regels voor plaatsing en gebruik hetzelfde.
‍

Kan een kind zelf een woonunit kopen en plaatsen op het erf van de ouders?

Ja, dat gebeurt vaak. De bewoner van de woonunit betaalt dan zelf de woning.

Wel moeten er duidelijke afspraken worden gemaakt over:

• Wie betaalt water en elektriciteit?
• Hoe wordt het verbruik gemeten?

Dit kan bijvoorbeeld met een tussenmeter. Daarmee wordt apart gemeten hoeveel energie en water er wordt gebruikt in de tweede woning.

Daarnaast is het verstandig om afspraken officieel vast te leggen bij de notaris. Zo voorkomt u misverstanden in de toekomst.

Wat gebeurt er als de ouders verhuizen of overlijden?

Dit is een belangrijke vraag waar vaak te weinig bij wordt stilgestaan. U kunt vooraf bij de notaris vastleggen wat er moet gebeuren als de ouders overlijden. Bijvoorbeeld dat het kind in de hoofdwoning mag blijven wonen, of wat er gebeurt met de woonunit.

Als het kind in de woning in de tuin woont, staat het ingeschreven op het adres van de hoofdwoning. Door dit vooraf goed vast te leggen, voorkomt u onzekerheid of conflicten later.

Wat gebeurt er als uw kind verhuist?

Verlaat uw kind de familiewoning, dan mag de woning niet automatisch door iemand anders worden bewoond. De vergunningsvrije regeling geldt uitsluitend voor de familieleden waarvoor de woning is toegestaan. Wilt u de woning anders gebruiken of verhuren, dan kunnen andere regels gelden.
‍

Verhoogt een tweede woning de waarde van het perceel?

Een tweede woonunit op het erf door sommige gemeenten gezien als roerend goed, omdat de woning niet permanent met de grond verbonden is. Dat betekent dat deze niet wordt meegerekend in de WOZ-waarde van de woning. Toch zijn er ook gemeenten die de familiewoning wel zien als onroerend goed en het wel als WOZ-object bekijken. Helaas is dit onderwerp nog volop in ontwikkeling en is er nog geen eenduidige lijn. Check daarom altijd de regels binnen uw gemeente.

Toch kan het zeker meerwaarde hebben bij verkoop. Er is veel vraag naar dit soort oplossingen. Dat kan ervoor zorgen dat een woning aantrekkelijker wordt voor kopers. De exacte meerwaarde is alleen niet direct in een vast bedrag uit te drukken, omdat dit afhankelijk is van de locatie en andere omstandigheden.
‍

Welke vragen moet u samen beantwoorden vóór u begint aan dit traject?

Voordat u een tweede woning in de tuin plaatst, is het belangrijk om samen duidelijke afspraken te maken. Bijvoorbeeld over:

Privacy:

Iedereen heeft behoefte aan een eigen plek. Hoe zorgt u dat er voldoende afstand en rust is?

Gebruik van de tuin

Wie doet welke werkzaamheden? En welke delen van de tuin zijn van wie?

Kostenverdeling

Wie betaalt water, elektriciteit en onderhoud?

Dagelijkse routines

Hoe gaat u om met bezoek, parkeren en gezamenlijke momenten?

Wat als er iets verandert?

Wat gebeurt er als iemand overlijdt of verhuist?

Door deze vragen vooraf te bespreken, voorkomt u spanningen later.
‍

Een tweede woning in de tuin vraagt om duidelijke afspraken

Een woning in de tuin voor uw kind kan een mooie oplossing zijn. Het biedt nabijheid en zelfstandigheid tegelijk. Maar het is geen kleine stap. Naast praktische zaken zijn er ook juridische en financiële keuzes die goed doordacht moeten worden. Door heldere afspraken te maken en deze vast te leggen bij de notaris, zorgt u voor rust en duidelijkheid: voor nu én voor de toekomst.

‍